Thursday, August 20, 2020

႐ုိဟင္ဂ်ာကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ ေရြးေကာက္ပဲြ၀င္ခြင့္ ပယ္ခ်ခံရ

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပဲြတုန္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ မဲဆႏၵရံုတခုက ျမင္ကြင္း။ (ႏို၀င္ဘာ ၀၈၊ ၂၀၁၅)
၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေရြးေကာက္ပဲြတုန္းက ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ မဲဆႏၵရံုတခုက ျမင္ကြင္း။ (ႏို၀င္ဘာ ၀၈၊ ၂၀၁၅)

လာမယ့္ ႏိုဝင္ဘာလ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ကေန ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမယ့္ ရိုဟင္ဂ်ာ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြ ပယ္ခ်ခံရတဲ့ အေၾကာင္း ေျပာျပပါမယ္။ ဗီြအိုေအျမန္မာပိုင္းသတင္းေထာက္ ကိုသက္ႏိုင္က ရခိုင္ကေန သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြခရိုင္နဲ႔ ေမာင္ေတာခရိုင္ေတြကေန လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ၾကမယ့္ ရိုဟင္ဂ်ာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၅ ဦးထဲက ၄ ဦး ပယ္ခ်ခံရတယ္လို႔ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးပါတီ အတြင္းေရးမွဴးဦးေက်ာ္စိုးေအာင္က ေျပာပါတယ္။


"စစ္ေတြကတစ္ေယာက္ ၿပီးေတာ့ ေနာက္ထပ္သံုးေယာက္ ပယ္ခ်ခံရတယ္။ ေနာက္သံုးေယာက္ကေတာ့ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္တစ္ေယာက္ရယ္၊ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ႏွစ္ေယာက္ရယ္၊ စုစုေပါင္း ေလးေယာက္ေပါ့။ အခုက က်ေနာ္ တို႔က အယူခံဝင္ဖို႔ လုပ္ေနတယ္။ အဆံုးအထိေတာ့ အယူခံဝင္ဖို႔ လုပ္ထားတယ္။ ျပည္နယ္မွာအရင္ ဝင္ၿပီး ေတာ့ ျပည္နယ္ကမရရင္ ေနာက္တစ္ဆင့္တက္မွာပါ။"

ဘူးသီးေတာင္၊ ေမာင္ေတာနဲ႔ စစ္ေတြၿမိဳ႕နယ္ေတြက ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ၂ ေနရာနဲ႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ၃ ေနရာအတြက္ ယွဥ္ၿပိဳင္ဖုိ႔ အမည္စာရင္းတင္သြင္းထားတဲ့အထဲက ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ၁ ေနရာကလဲြလုိ႔ က်န္ ၄ ေနရာအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းေတြကုိ ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္က ပယ္ခ်ခဲ့တာပါ။

စစ္ေတြခရိုင္ကေန ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္းအျဖစ္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့့ အဒူေရာ္ရွိ ကေတာ့၂၀၁၉ ခုႏွစ္မွာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေပမယ့္လည္း မိဖေတြက ႏိုင္ငံသားမဟုတ္တဲ့အတြက္ ပယ္ခ်ခဲ့တာလုိ႔လည္း စစ္ေတြခရိုင္ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ ဦးစံေရႊလွက ေျပာပါတယ္။

"ပယ္ခ်တဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ သူ႔ကို ေမြးတဲ့ အခ်ိန္မွာ သူ႔အေဖ၊ အေမက ႏိုင္ငံသားမျဖစ္ေသးတာေၾကာင့္မို႔ က်ေနာ္တို႔က ပယ္ခ်လိုက္ရတာ ျဖစ္တယ္။ သူကေတာ့ ၂၀၁၉ မွာ ႏိုင္ငံသားျဖစ္တယ္ဗ်ာ။"

ဒါအျပင့္ ေမာင္ေတာခရိုင္မွာ တစ္သီးပုဂၢလက တစ္ဦးအပါအဝင္ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးပါတီကေန အမည္စာရင္းတင္သြင္းထားတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း ၄ ဦးထဲက ၃ ဦးကိုလည္း ဥပေဒနဲ႔အညီ ပယ္ခ်ရတာျဖစ္တယ္လို႔ ေမာင္ေတာခရိုင္ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးေက်ာ္ျမင့္က ေျပာပါတယ္။

"ပယ္ခ်ရတယ္ဆိုတာကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒပုဒ္မ ၁၀ နဲ႔ စိစစ္ရတာပါ။ အဲလိုစိစစ္တဲ့ အခါမွာ ေစာေစာကေျပာတဲ့ သူေတြက သူတို႔ကို ေမြးဖြားတဲ့အခ်ိန္မွာ သူတို႔ အေဖအေမေတြက ႏိုင္ငံသား မျဖစ္ေသးလို႔ပါပဲ။ ဥပေဒမွာလည္း အဲဒီအတိုင္းပဲဆိုထားပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ကလည္း သူတို႔က အာဂတတရားနဲ႔ လုပ္တာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္တို႔က ဥပေဒအတိုင္းပဲ လုပ္တာပါ။"

ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္နဲ႔ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒအခန္း ၅ မွာ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္သူေတြကို ေမြးဖြားစဥ္က မိဘႏွစ္ပါးလံုး မိႏိုင္ငံသားျဖစ္ရမယ္ဆိုၿပီး ပါဝင္တာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ပယ္ခ်ခံရသူေတြထဲမွာေတာ့ ေမာင္ေတာ္ခရိုင္ကေန ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ေနရာအတြက္ ဝင္ေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မယ့္ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္ေရးပါတီ ဥကၠ႒ ဦးေက်ာ္မင္းလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

"အဲတာ ဥပေဒနဲ႔ အညီလား လုပ္ခ်င္လို႔ လုပ္တာလား ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အစိုးရ ေပၚလစီလားဆိုတာ စဥ္းစားစရာပဲေပါ့ေနာ္။"

ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးပါတီကုိ ၂၀၁၂ ခုနွစ္မွာ ဖြဲ႔စည္းတည္ေထာင္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းအမည္ တင္သြင္းခဲ့ဖူးေပမဲ့ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ခြင့္မျပဳခဲ့ပါဘူး။ ဒီတႀကိမ္ေရြးေကာက္ပဲြမွာလည္း ကုိယ္စားလွယ္ေလာင္း ၅ ဦး အမည္စာရင္းတင္သြင္းထားေပမဲ့ တစ္ဦးသာ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က ခြင့္ျပဳခဲ့တာလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းေဒသမွာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တုန္းက လုံၿခံဳေရးကင္းစခန္းေတြကုိ စီးနင္းတုိက္ခုိက္ခဲ့တဲ့ ARSA ႐ုိဟင္ဂ်ာ အစြန္းေရာက္အုပ္စုကုိ လုိက္လံရွင္းလင္းရာမွာ ျမန္မာလုံၿခံဳေရး တပ္ဖဲြ႔ေတြက ႀကီးေလးတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဳးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀န္းက စြပ္စဲြထားၿပီး၊ လူနည္းစုေတြကုိ ဖိႏွိပ္မႈေတြ အဆုံးသတ္ဖုိ႔ ႏုိင္ငံသားအခြင့္အေရးေတြ ေပးဖုိ႔လည္း တုိက္တြန္းေနၾကတာပါ။

႐ုိဟင္ဂ်ာဆုိတဲ့ အသုံးအႏႈန္းကုိ တရား၀င္ အသိအမွတ္မျပဳတဲ့ ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ဘက္ကေတာ့ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြက စြပ္စဲြေနသေလာက္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဳးလြန္ခဲ့တာ မရွိေၾကာင္းနဲ႔ အေျခခံအခြင့္အေရးေတြကုိလည္း ဥပေဒနဲ႔အညီ ခံစားခြင့္ျပဳထားေၾကာင္း ေျပာဆုိထားပါတယ္။